Futbolun Tarihçesi

0
22

Günümüz dünyas?n?n en popüler kavram? olan futbol, kitleleri pe?inden ko?turan en önemli spor dal?d?r. Ya?, cinsiyet, ?rk ve din gibi kavramlara bak?lmaks?z?n 7 den 70’e herkesin sevdi?i bu oyunun geçmi?i de, bir o kadar eskiye dayanmaktad?r.

Futbolun tam olarak nerede ve ne zaman ortaya ç?kt??? belirlenememi? durumdad?r. Fakat arkeolojik bulgulardan elde edilen bilgiler ?????nda, ayakla topa vurma oyunlar?n?n tarihin köklü medeniyetlerinden birisi olan Sümerlere kadar uzand??? ortaya ç?km??t?r. Yine bu bulgular ?????nda, MÖ 2500’lü y?llarda Çin’de askerlerin bu oyunu kulland??? anla??lm??t?r. Çin’de askerler topra?a iki direk dikip topu bu direkler aras?ndan geçirmeye u?ra?maktayd?lar. Tabi askerler bu oyunu idman amac?yla kullanm??t?r. Ayn? zamanda eski Türklerin futbola çok benzer bir oyun olan tepük adl? oyunu oynad?klar? Divan-? Lügat’it Türk, Baybars Tarihi ve H?tay-? Name gibi oldukça ünlü ve tarihe ???k tutan eserlerde belirtilmi?tir.

Futbolun Eski M?s?r Medeniyetinde de oynand??? ortaya ç?km??t?r. Bu medeniyete ait duvar resimlerinde yer alan top oynayan insan figürleri, bunun en aç?k göstergesi konumunda bulunur. Yunanl? ünlü ?air Homeros’un oldukça ünlü bilinen “Odissea” adl? eserinde de top oynayan insanlardan bahsedilmi?tir. MÖ 100 y?llar?nda Yunanl?lar bu oyunu 15 er ki?ilik gruplar halinde ve belirli kurallar göre “Episkyres” ad?nda oynam??lard?r.

Bu tarihte oynanan futbola benzer oyunlar, ilkel biçimde oynanm??t?r. Günümüzde oynanmakta olan modern futbolun temelini olu?turan ve Romal? askerler taraf?ndan oynanan Harpastum adl? oyun ise, Episkyresten esinlenerek oynan bir oyundur. Modern futbolun temeli kabul edilen Harpastum’da amaç, topu kaparak el veya ayak vuru?lar?yla topu rakip alana göndermektir. Bu oyun sava? taktikleri kazanmak için oynanm??t?r. Oyun, günümüzdeki saha dizili? anlay???n? kendisinde bar?nd?rm??t?r. Çünkü oyunda ileride hücum hatt?, ortada destek birli?i ve en geride de muhaf?zlar görev yapm??t?r.

Eski tarihlerde birçok bölgede ve de?i?ik ?ekillerde oynanan futbol, her nerede ve nas?l oynand?ysa oynans?n 12.yy da ?ngiltere’de modern anlamda oynanmaya ba?lanm?? ve oldukça da sevilmi?tir. Bu y?llarda sevilme o kadar ileri gitmi? ki, futbolun rekabeti kamu düzenini bozmaya ba?lay?nca kral taraf?ndan bütün ülkede futbolun oynanmas? yasaklanm??t?r. Bu durum futbolun kötülenmesine yol açsa da ?ngilizlerin bu oyuna olan sevgisi ortadan kalkmam??t?r. Daha sonra ?ngiliz soylular?n ?talya’da oynanan ve tepmek, tekmelemek anlam?na gelen Giyoca Del Calcio’yu ülkede yaymak istemeleri futbola olan ilgiyi daha da art?rm??t?r. ?talya’da oynanan bu oyun da günümüz futboluna çok benzemektedir.

Ülkede yasaklanma getirilen futbol, ?ngiltere’de 1583 y?l?nda tekrar oynanmaya ba?lanm?? ve bu sefer oyuna basit kurallar eklenmi?tir. Sertlik önleyici kurallar ve hakem seçimi bu kurallar?n en temelleridir. Faul sistemi, o zaman futbola getirilmeye ba?lanm??t?r. Bu kurallar 1862 y?l?nda çok daha geni?letilmi? ve tak?mlar?n 11 ki?i ile sahaya ç?kaca??, ofsayt kural? ve elle oynaman?n yasaklanmas? yeni kurallar aras?na girmi?tir. 1857’de ise, ilk futbol kulübü kurulmu? ve bu kulüp “Sheffield Club” ad?nda faaliyetlere ba?lam??t?r. 1963 tarihinde ise ?ngiliz Futbol Birli?i kurulmu? ve modern futbolun meyveleri at?lm??t?r. FA, futbolda kurulan dünyan?n ilk milli federasyonu olma özelli?ini ta??maktad?r.

Getirilen Yenilikler

*1871 y?l?nda kalecinin topu elle tutmas? kural? getirilmi?tir.

*1873 y?l?nda korner at??lar? kullan?lmaya ba?lanm??t?r.

*1875 y?l?nda topa kafa ile vurma serbestli?i getirilmi?tir.

*1888 y?l?nda ?ngiliz Profesyonel Futbol Ligi ba?lam??t?r.

Futbolun art?k profesyonel bir lige kavu?mas?, bu oyunun Avrupa’ya h?zla yay?lmas?na yol açm??t?r. Futbolda Uluslar aras? anlamda oynanan müsabakalar?n art???, 1904 y?l?nda F?FA’n?n kurulmas?yla neden olmu?tur. Dünyada oldukça sevilen Dünya Kupas?, ilk olarak F?FA taraf?ndan Uruguay’da 1930 tarihinde uygulanm??t?r.

Kitleleri pe?inden ko?turma özelli?i olan futbol, dünyada oldukça fazla sevilmekte ve oynanmakta. Ortaya ç?k?? tarihi ve yeri tam olarak bilinmese de, bulgular bizi MÖ’ye götürmekte ve profesyonel anlamda da ?ngiltere’ye ç?karmaktad?r.