Nebula Nedir?

0
31

Nebula kavram?, uzay bilimi ile alakal? bir kavram olmakla birlikte, nebulalar dünyadan ç?plak gözle görünme özelli?ine sahiptir. Tan?m itibariyle bak?ld???nda en yal?n anlam?yla nebulalar, uzaydaki gaz bulutlar?d?r.

Uzay?n derinliklerinde olu?an nebulalar?n gözle görülebilmesinin nedeni ise, bu gaz bulutlar?na y?ld?zlar?n ???k yaymalar?d?r. Böylece bu gaz bulutlar? yani nebulalar, uzayda bulutsu bir görünüm olu?tururlar. Nebulalar, görünüm itibariyle adeta bir renk cümbü?ünü and?rmakla birlikte, karanl?k bölgelerde olu?an gaz bulutlar?n?n da renk cümbü?ünü and?rabilmeleri için ????a gereksinim duyarlar.Evrende görülebilir olan en görkemli renk cümbü?ünü ifade eden nebulalar?n yap?s? incelendi?inde, oldukça yo?un toz ve gaz bulutlar?ndan olu?tu?u görülür. Sadece insanlar?n yayd?klar? ???k sayesinde dünyadan görülebilen nebulalar, asl?nda önceki ya?amlar?nda y?ld?zd?r. Evrendeki bir y?ld?z ömrünü tamamlad?ktan sonra, adeta renklerin birbiriyle dans etti?i gaz bulutlar? olu?maktad?r.

Geçmi?ten bugüne gelindi?inde insanl???n geli?imi aç?s?ndan bilim dallar?yla ilgilenilmi? ve hep yeni bir ?eyler bulunmaya çal???lm??t?r. Bulunan bulu?lar?n ço?u ise merak üzerine geli?mi?tir. Gökyüzü de, insano?lunun hep merak etti?i ve sürekli gözlemlemeye çal??t??? bir olgudur. Özellikle günümüz teknoloji dünyas?nda astronomi bilimiyle ilgili çok büyük geli?meler ya?anm?? fakat hala baz? merak edilen sorulara cevap bulamam??t?r. Bu sorulardan birisi ise, nötron y?ld?zlar?d?r. Astronomi bilimiyle ilgilenen bilim insanlar?n?n hakk?nda çok da bir ?ey bilemedikleri nötron y?ld?zlar?, nebula olu?umunun öncesinde ortaya ç?kar.

Evrende yer alan her y?ld?z?n bir ömrü vard?r. Ya??n? tamamlayarak ömrünün sonuna gelen y?ld?z, geni?ler ve ya karadeli?e ya da nötron y?ld?z?na dönü?ür. Bu nötron y?ld?zlar?, ayn? zamanda beyaz cüce olarak da adland?r?lmakta ve bu beyaz cüceler daha da fazla geni?leyerek k?rm?z? süper dev haline gelmektedirler. K?rm?z? süper dev haline gelmi? bir y?ld?z?n içindeki s?cakl?k tam olarak belirlenememi? olmakla birlikte bu s?cakl???n 100 milyon derece oldu?u tahmin edilmektedir. Ak?l s?n?rlar?n? bir hayli zorlaya bu s?cakl?m derecesine ba?l? olarak y?ld?z?n çekirde?inden evrene oldukça büyük oranda gaz sal?n?m? yap?l?r. Bu gazlar nebulalard?r.

3480_nebula1

Ömrünü tamamlad?ktan sonra k?rm?z? süper dev haline gelmi? olan y?ld?zlardan çok büyük oranda ve inan?lmaz h?zl? bir derecede gaz ç?k??? meydana gelir. Bu nedenle nebulalar?n içerisinde yer alan toz ve gaz bulutlar oldukça yo?un bir orandad?r. K?rm?z? süper devden gaz ç?k??? meydana geldikten sonra ç?kan da??n?k gazlar birbirlerinde daha da yakla??rlar. Bu yak?nla?ma ise nebulalar?n yo?unluk derecesini art?ran bir etkendir.

Nebulalarda bulunan gazlar?n s?cakl?k de?eri yakla??k olarak 15 bin derecedir. Nebulalardaki gazlar, füzyon reaksiyonu ba?lat?rlar ve bu sayede hidrojen ile birle?meye ba?larlar. Nebulada gerçekle?mekte olan bu füzyon reaksiyonu i?lemi, ayn? zamanda burada yeni bir y?ld?z?n olu?aca??n?n habercisi niteli?indedir.

Nebulalar?n içerisinde yer alan yo?un yap?daki gazlar, füzyon reaksiyonu sonucunda hidrojen ile birle?irler ve böylece burada minik y?ld?zlar meydana gelir. Daha sonra meydana gelecek a?amalarda ise olu?an bu minik y?ld?zlar geni?lerler ve anakol y?ld?zlar? ad? verilen y?ld?zlara dönü?ürler. Olu?an bu anakol y?ld?zlar?nda gaz püskürmesi olay? gözlemlenir.  Ömrünü tamamlam?? olan bir y?ld?z kahverengi veya beyaz cüceye dönü?ür ve ortaya karbon ve de demir y???n? kal?r.