Mitoz Bölünme Nedir? Evreleri Nelerdir?

0
26

Mitoz bölünme;amip gibi tek hücreli canl?lardan çok hücreli canl?lara kadar bütün canl?larda görülen bir bölünme ?eklidir.Mitoz bölünmeyle ana hücredeki kal?t?m maddesi e?it miktarda yavru hücrelere geçer.Olu?an yavru hücreler t?pat?p anas?na benzer. Mitoz bölünmeyle yaralanan ve ya?lanan hücrelerin yerine yeni hücreler meydana getirilir. Özellikle büyümeyi sa?layan,canl?n?n hücre say?s?n?n mitozla artmas?d?r.Mitozda,olgun bir hücreden iki yavru hücre meydana getirilir.Mitoz tek hücreli canl?larda üremeyi sa?lar.

Hücre bölünmeye ba?lamadan önce haz?rl?k evresi geçirir.?ki mitoz aras?nda gerçekle?en bu evreye interfaz denir.?nterfaz bölünmenin esas evresi de?ildir.?nterfaz canl?n?n normal ya?am evresidir.?nterfazda beslenme;büyüme,biyokimyasal tepkimeler gibi olaylar gerçekle?tirilir.Fakat hücre bölünmesine kadar verdi?i andan itibaren bölünmeye ait olaylar ba?lar.

Bu evrede görülen ba?l?ca de?i?iklikler ?unlard?r:

– Kromozomlar kendisini e?ler.Kal?tsal madde miktar? iki kat?na ç?kar.
– Kromozomun e?lenmesi ile iki iplikli hale gelen kromozomun her bir ipli?ine kromatit denir.Kromatitler birbirlerine sentromerlerle ba?l?d?r.
– Sentroiller kendisini e?ler.
– Hücrede ATP sentezi,RNA,protein sentezi,büyüme gibi metabolik faaliyetler çok h?zl?d?r.

Çekirdek Bölünmesi : ?nterfaz d???nda çekirdek bölünmesi,profaz,metafaz,anafaz,telofaz olmak üzere birbirini takip eden dört evrede tamamlan?r.

Profaz : A?s? bir yap? gösteren kromatin ipli?i,helezon ?eklinde k?vr?larak k?sal?p kal?nla??r ve kromozomlar? olu?turur.Kromozomlar profaz evresinde görülebilir duruma gelir.?nterfazda e?lenen sentroiller (hayvan hücresinde) ayn? kutuplara giderken aralar?nda i? iplikleri olu?ur.Profaz evresinin sonuna do?ru çekirdek zar? ve çekirdekçi?in erimeye ba?lad??? görülür.

Metafaz : ?? ipliklerine tutunan kromozomlar hücrenin ekvator düzlemine dizilir.Kromozomlar?n en belirgin görüldü?ü evre metafaz evresidir.Her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatitler tam olarak birbirinden ayr?l?r.Sentromerlerin ayr?lmas? bütün kromatitlerde ayn? zamandad?r.Kromatitler sentromerleri ile i? ipliklerine tutunurlar ve z?t kutuplara gitmek üzere harekete geçerler.

Anafaz : Kromatitlerin kutuplara hareketi tam olarak bu evrede görülür.Kromatitler birbirinden ayr?ld?ktan sonra karde? kromozomlar olarak adland?r?l?rlar.Karde? kromozomlar kutuplara ula?t??? anda anafaz evresi tamamlan?r.

Sitoplazma Bölünmesi : Çekirdek bölünmesi tamamlan?nca hücre sitoplazma bölünmesi geçirir.Sitoplazmabölünmesi bitki ve hayvan hücresinde farkl?l?k gösterir.Hayvan hücresinde sitoplazma bölünmesi bo?umlanma ile gerçekle?ir.