Elektrik Nedir? Akım Nedir? Voltaj Nedir? Direnç Nedir?

0
18

Temel Elektrik Kavramlar?:

a.       Elektrik Nedir?:

Bütün cisimler moleküllerden veya atomlardan meydana gelmi?tir. Yani bir cismi parçalara ay?racak olursak sonunda o cismin özelli?inita??yan en küçük parçan?n bir molekül veya bir atom oldu?unu görürüz. Atom ise merkezdeki çekirdek ve bunun etraf?nda süratle dönen elektronlardan olu?mu?tur.

Baz? cisimlere ait atomlar?n d?? yörüngelerinde bulunan elektronlar ?s?, manyetik alan, kimyasal reaksiyon gibi baz? etkileremaruz kald?klar? zaman kolayl?kla yörüngelerinden koparak serbest hale gelirler. Bu ?ekilde atomdan ayr?lan elektrona serbest elektron ad? verilir.

??te elektrik ak?m?n?, elektrik voltaj?n? meydana getirerek elektrik motorlar?n?n dönmesini, elektrik ampullerinin ???k vermesini, elektrik f?r?nlar?n?n yemek pi?irmesini sa?layan tamam? ile yukar?da bahsetti?imiz serbest elektronlard?r ve bu serbest elektronlar?n hareket etmesidir. K?saca serbest elektronlar?n elektrik ak?m?n? ve voltaj?n? meydana getirmesine ve bunlar?n kullan?lmas?na elektrik diyebiliriz. b.      Elektrik Ak?m?:

Elektrik ak?m? iletken bir cismin kesitinden geçen serbest elektron miktar?d?r. Ba?ka bir deyi?le elektrik ak?m? serbest elektronlar?n iletken madde içinden akmas?d?r.

Elektrik ak?m ?iddet birimine Amper denir. Bir devreden elektrik ak?m?n?n akabilmesi için o devrenin Kapal? Devre olmas? gerekir.

E?er devre aç?k olursa serbest elektronlar havada geçemeyecekleri için elektrik ak?m? akmaz. Bu ?ekilde ki devrelere de Aç?k Devre denir.

c.       Elektrik Voltaj?:

Bir su borusundan akan suyun hareketini bir iletkenden akan elektronlar?n hareketine yani elektrik ak?m?n?n akmas?na benzetebiliriz. Borudan akan sudur, buna kar??n iletkenden akan ise elektronlard?r. Su borusu içinden suyun akabilmesi için mutlaka bir bas?nç fark? gereklidir. Örne?in bir su pompas? ile su bas?lmal?d?r ki su borudan akabilsin. Benzer bir ?ekilde elektrik devresinden de ak?m?n akmas? için mutlaka bir kuvvete ihtiyaç vard?r. Bu kuvvet olmad??? takdirde serbest elektronlar hareket edemez yani elektrik ak?m? akmaz. ??te serbest elektronlar? hareket ettirerek devreden elektrik ak?m?n?n akmas?na sebep olan kuvvete Voltaj denir. Voltaj birimi Volt’tur. K?saca (V) veya (E) harfi ile gösterilir.

d.      Direnç (Rezistans):

?letken cisimlerin üzerlerinden geçen ak?ma kar?? gösterdi?i mukavemete direnç veya rezistans denir. Yine su devresinden örnek verecek olursak; nas?l ki su borusunun çeperleri (iç yüzeyi) suyun ak???na kar?? bir mukavemet gösterir yani suyun borunun içinden akmas?n? zorla?t?r?rsa bir iletken içindeki atomlar ve elektronlar da serbest buna Direnç veya Rezistans denir. Elektrik ak?m?na kar?? olan bu mukavemet nedeniyle tel ?s?nmaya ba?lar ve ak?m?n de?eri büyüdükçe telin s?cakl??? da artar. Rezistans (Direnç) birimi Ohm’dur. Rezistans (R)      sembolü ile gösterilir.

e.      Elektrik Enerjisi:

Bir direncin üzerinden ak?m geçti?i zaman elektrik enerjisi ?s? enerjisine dönü?ür. Devreye uygulanan voltajla devreden geçen ak?m? çarparsak elektrik gücünü bulmu? oluruz. Elektrik gücü ile de zaman? yani (saati) çarparsak elektrik enerjisini bulmu? oluruz. Birimi de Watt/Saat’tir (Kw/h).