Behçet Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

0
27

Behçet hastal??? bir Türk doktoru olan Hulusi Behçet taraf?ndan 1937 y?l?nda te?his edilmi?tir. Hastal?k tüm dünyada Behçet yada Behçet sendoromu olarak bilinir. A??z ve genital (cinsel organlar) ülserlerle, deri, eklem, göz, damar ve sinir sistemi tutulumuyla ba?layan ,nas?l oldu?u belli olmayan vücuttaki baz? kan damarlar?n?n iltihaplanmas?na yol açan, çok s?k görülmeyen bir ba????kl?k sistemi hastal???d?r.

Dünya’da yay?lma olarak belli bir da??l?m göstermi?se de çok s?k rastlan?lan bir rahats?zl?k de?ildir. Orta Do?u, Uzak Do?u, ve Akdenize k?y?s? olan ülkelerde görülmesi daha fazlad?r. Fas ,?ran, Türkiye , Tunus, Çin ,Japonya, Kore, ?srail gibi Ülkelerde daha da fazla rastlan?l?r ancak Japonya, Türkiye ve ?srail’deki görülen vaka say?s? ad? geçen di?er ülkelere oranla daha fazlad?r.

Hastal???n belli bir nedeni var m?d?r?
Behçet hastal???n?n aç?klanabilir net bir nedeni ne yaz?k ki henüz bulunamam??t?r. Bilim adamlar? yapt?klar? ara?t?rmalar neticesinde hastal???n az bir ihtimalle genetik olarak geçebilece?ini tespit etmi?lerdir. Bu durum netlik kazanmasa da üzerinde oldukça durulmu?tur. Bir ba?ka görü?te hastal???n d??tan bir etkiyle virüs kaynakl? olabilece?i yönündedir.

Hastal?kta genetik yatk?nl?k söz konusu mudur?
Belli ülkelerde ve yaz?m?z?n ba?lar?nda belirtti?imiz yerlerde görülmesi baz al?nd???nda ayr?ca yap?lan ara?t?rmalar neticesinde genetik yatk?nl???n söz konusu oldu?u aç?klanm??t?r.

Behçet hastal??? yay?l?r m?? Bula??r m? ve engellenebilir mi?
Behçet hastal??? bula??c? bir hastal?k de?ildir. Aile ve toplum fertleri üzerinde yüzeysel ve dolayl? olarak bir yay?l?m göstermez. Engellenmesi ?imdilik mümkün de?ildir.

Hastal???n belirtileri nelerdir?
Hastal???n kendine özgü belirtileri vard?r.
1. A??zda tekrarlayan aftlar(yaralar): Bu belirti neredeyse her hastada bulunmaktad?r. Hastalar?n yar?s?ndan ço?unda kar??la??lan ilk bulgudur. Yaralar küçük olmas?na ra?men büyüyebilir. Süreç az ve orta derecede ac?l?d?r, beslenme ihtiyaçlar?n? giderirken zorluk ç?kart?r. (Aft yaralar? yuvarlak etraf? k?rm?z?ms? içi beyaz olan genellikle küçük olan a??z mukozas?nda görülen geçici rahats?zl?klard?r)
2. Cinsel organ yaralar?: Erkek hastalarda daha çok peniste ve skrotumda (testis torbas?) görülür ve iyile?tikten sonra iz b?rak?r. Bayanlarda ise d?? genital organlar etkilenir ve t?pk? a??zda ç?kan yaralara benzer.
3. Deri tutulumu: Ki?ide ergenlik döneminden sonra görülenleri sivilceye benzer lezyonlard?r. Ergenlik öncesi görülenler ise ciltten kabar?k olarak olu?mu?, yap? olarak sert, k?rm?z? renkli ve bacaklar?n üstlerinde görülen lezyonlard?r.
4. Göz tutulumu: Çok ciddi bir durumdur bu nedenle hastal?k çok önceden tespit edilmelidir. Sendrom ki?ide ba?lad?ktan üç y?l içinde gözler tutulma sürecine girebilir. Gözlerde alevlenme ba?lar ve bu istenmeyen durum kronik bir ?ekilde (devaml?) sürer. Gözler hem arkadan hem de ön taraftan tutulur ve ya?anan her tutulma gözde a??r bir etki olu?turarak, sonucu görme kayb?na varabilen vahim bir tabloya çevirebil?r.
5. Eklem tutulumu: Birkaç hafta sürebilir. Bu etkinin kal?c? oldu?u görülmemi?tir. El, ayak bilekleri, diz ve dirsek eklemleri etkilenerek iltihaplan?r.
6. Nörolojik tutulum: Küçük ya?taki hastalarda görülebilir. Sara nöbeti ve ba? a?r?s? bulgular? dikkatle incelenmelidir.
7. Damar tutulumu: Bacaklar?n üst k?sm?ndaki (bald?r k?sm?) toplardamarlar ?i?er ve ki?iye ?iddetli a?r? biçiminde ac?lar ya?at?r.
8. Gastrointestinal: Ba??rsaklarda yaralar (ülserler) meydana gelir.

Te?his ve tedavi nas?l yap?l?r ?
Behçet hastal???n?n anla??labilmesi için uygun görülen en iyi yöntem PATERJ? testinin uygulanmas?d?r. Bu testte olu?turulan çözelti deri alt?na yard?mc? araçlarla enjekte edilir yada ba?ka yöntemlerle deri bir i?ne yard?m?yla delinir ve çözetli uygulan?r. 1 yada 2 gün sonra e?er deri üzerinde k?rm?z? yada k?zar?k küçüklü büyüklü kabart?lar olu?uyorsa veya olu?an kabar?kl?klarda sivilcemsi bir geli?im gösteriyorsa sonuç pozitif (hastal???n olmas? durumu) olarak de?erlendirilir.

Tedavi süreci hastan?n durumuna göre i?ler. Alan?nda uzman olan hekim yada hekimler, hastal???n tehdit düzeyine ula?mad???na kanaat getirirlerse eklemleri korumak yada var olan s?k?nt?y? iyile?tirmek için Kol?isin ad? verilen ilaç ve benzerlerini kullanabilirler. E?er hastal?k vücuttaki önemli organlar? etkiliyorsa yüksek dozda kortizon, azatioprin ve siklosiporin gibi ilaçlar ve benzerleri hastaya verilerek ki?inin iyile?mesi için hertürlü yöntem denenir.