Asit Yağmurları Nedir ? Nasıl Oluşur ? Etkileri Nelerdir ?

0
13

Asit ya?murlar?, fosil yak?tlar?n yak?lmas?yla olu?an ya???lard?r.

Özellikle endüstriyel faaliyetlerin ve enerji tüketiminin fazla oldu?u yerlerde yak?lan, kömür ve petrol gibi fosil yak?tlardan, azot ve kükürt gazlar? aç??a ç?kmaktad?r. Olu?an bu gazlar bulutlardaki su buhar?yla tepkimeye girerek sülfürik ve nitrik asitleri ortaya ç?karmakta olu?an bu asitler ise kar, ya?mur, çi? ve sis gibi do?al olaylar sonucunda yeryüzüne ula?maktad?r. Normal ko?ullar alt?nda olu?an ya?murlar?n pH de?eri 5.6?d?r. Bunun alt?nda bir de?ere sahip olan ya??? asit ya?muru olarak adland?r?l?r.

Asit ya?murlar?, özellikle sanayi devriminden sonra kükürt ve azot gazlar?n?n atmosferde h?zla birikmesiyle etkisini hissettirmeye ba?lam??t?r. ?lk olarak ise 1852 y?l?nda sanayinin be?i?i olan ingiltere’de Robert Angus Smith ad?ndaki bilim adam? asit ya?murlar? ile hava kirlili?i aras?ndaki ili?kiyi fark etmi? ve sanayinin bu ya???lar? tetikledi?ini ortaya koymu?tur. Bu ya???lar sadece olu?tu?u bölgeyi etkilememektedir. Öyleki Çin, Do?u Avrupa, Rusya gibi bölgelerde fosil yak?tlar?n a??r? ?ekilde kullan?lmas? atmosfer hareketleri sonucunda bir çok ülkeyi etkilemektedir. Bu nedenle 1997 y?l?nda 160 ülkenin kat?l?m?yla Kyoto Protokolü imzalanm??t?r ve bu protokola göre her ülke azot ve karbon sal?n?m?n? 1990 y?l?ndaki düzeylere dü?ürmek zorundad?r. Ancak Çin Halk Cumhuriyeti bu protokola s?cak bakmamaktad?r. Çünkü sanayi Çin ekonomisi aç?s?ndan çok önemlidir. Çin’den yay?lan azot ve kükürt gazlar? atmosfer hareketleri sonucunda Japonya’ya asit ya?murlar? olarak dü?mektedir ve Japonya tar?m? bu ya???lardan zarar görmektedir. Bundan dolay? Japonya her y?l ücretsiz olarak Çin’e fabrikalar için baca filtresi vermektedir.

Bu ya???lar, fabrika, motorlu araçlar, termik santraller gibi insan faaliyetleri sonucunda olu?tu?u gibi yanarda? faaliyetleri gibi do?al olaylar sonucunda da meydana gelir.

Asit Ya?murlar?n?n Etkileri

Asit ya?murlar?, tüm çevreye zarar vermektedir ancak bundan en çok etkilenen ormanlar ve tar?m alanlar?d?r. Bu ya???lar topra??n yap?s?ndaki magnezyum ve kalsiyum gibi bitki geli?iminde önemli olan elementleri y?kayarak derinlere ta??nmas?na sebep olur. Bunun sonucunda a?açlar ve di?er bitkiler topraktan yeteri kadar faydalanamaz ve kurur.

 

Asit Ya?murlar?n?n Etkileri Genel Olarak ?unlard?r;asityamurlar2

  • Göllere ve akarsulara dü?en asit ya?murlar?, sudaki asit dengesini bozar ve bal?klar? etkiler. Bal?klar?n bu durumdan etkilenmesi besin zinciri yoluyla bizleri de etkilemektedir.
  • Havada bulunan sülfat solunum yoluyla al?nmakta ve bron?it, ast?m, kanser gibi çe?itli hastal?klara neden olmaktad?r.
  • Topraktaki alüminyumun çözülmesine neden olur ve a?aç köklerinin besinlerden faydalanmas?n? engeller.
  • Mermer, kumta?? veya kireçten yap?lan ve içerisinde kalsiyum karbonat bulunduran tarihi eserlere zarar vermektedir.

Asit Ya?murlar?n?n Etkisini En Aza ?ndirmek ?çin Al?nabilecek önlemler;

  • Enerji üretiminde kullan?lan termik santrallerin yerine, yenilenebilir enerji kaynaklar?n?n kullan?m? yayg?nla?t?r?lmal?d?r. (Güne? Enerjisi, Jeotermal Enerji, Rüzgar Enerjisi vs.)
  • Orman yang?nlar? engellenmeli, ye?il alanlar yayg?nla?t?r?lmad?r.
  • ?ehir içi ula??mlarda özel araçlar?n yerine toplu ta??ma araçlar? kullan?lmal?d?r.
  • Havay? oldu?undan fazla kirleten kaçak kömür kullan?m?n?n önüne geçilmelidir.
  • Endüstriyel tesislerinin bacalar?na filtre tak?lmal?d?r.
  • Araçlar?n bak?m? zaman?nda yap?lmal?d?r.

Google dan Gelen Aramalar: