Telefonda Ses İletimi Nasıl Gerçekleşir?

0
23

Günümüz teknoloji ve ileti?im dünyas?n?n en önemli nesnelerinden birisi olan telefon, art?k hayatlar?m?z?n birer parças? olmu? durumda. Haberle?me alan?nda kullan?lmakta olan telefonda sesler di?er tarafa elektrik sayesinde gönderilir. Yani elektrik devreleri olmadan görü?me yap?lamaz.

Telefon Konu?mas?nda Gerçekle?en Olaylar

Elektrik devresi üzerinden telefon konu?malar?n?n yap?lmas?nda ortaya ç?kan baz? olaylar vard?r. ?lk önce ses enerjisi olu?ur ve bu enerji, mekanik enerjiye dönü?türülür. Ortaya ç?kan mekanik enerji de de?i?ime u?rayarak elektrik enerjisine dönü?ür. Olu?an bu enerji kar?? tarafa nakledilir. Nakledilen elektrik enerjisi de de?i?ime u?rayarak nakledildi?i tarafta manyetik enerjisine dönü?ür. Fakat dönü?üm i?lemleri burada bitmez. Ard?ndan manyetik enerji de?i?erek mekanik enerjiye dönü?ür ve en son olarak bu enerji türü ses enerjisine dönü?türülür. Durum biraz karma??k gibi gözükse de, burada gerçekle?en olan ses enerjisinin kar?? aktar?lmas? için de?i?mesi ve sonradan yine kendine gelmesidir. Tabi bu i?lemler telefon konu?mas? s?ras?nda saliseler içerisinde gerçekle?ir.

Telefon konu?malar? s?ras?nda, telefonda konu?an ki?ilerin sanki birbirine çok yak?n hissetmelerinin as?l nedeni, elektrik titre?imlerinin saniyede 200-300 km aras?nda yay?lmas?ndan dolay?d?r. Bu h?z, en uzak mesafelerden yap?lan telefon görü?melerinin kalitesini belirleyen etkenlerden birisini olu?turmaktad?r. Telefon i?levi gören aletlerde, görü?me yapabilmek için temel baz? sistemler bulunur. Mikrofon ak?m kayna??, ses al?c?, ses verici, devre aç?p kapay?c?, ça??rma kadran?, ça??rma ve ça?r?lma düzenleri telefonda bulunan temel parçalard?r.

3332_telefon

Otomatik ve manuel santrallere ba?l? olan telefonlar birbirlerinden farkl? yap?dad?rlar. Fakat bu farkl?l??a ra?men yukar?da say?lan temel parçalar bu telefonlarda bulunmaktad?r. Bu parçalardan telefon ahizesinin görevi, sesi ilk önce elektrik enerjisine sonra da bu enerjiyi sese çevirmektir. Otomatik türdeki telefonlar?n ahizesi kald?r?ld???nda, telefonla santral aras?nda bir elektrik devresi kurulur. Ard?ndan ahizeden ton sesi duyulmaktad?r. Numaratörden rakamlar tu?land???nda, kurulan elektrik devresi hangi rakam tu?lan?rsa o kadar aç?l?p kapanma i?lemine u?rar. Devrede meydana gelen bu aç?l?p kapanmalar, santralde yer alan devreler arac?l???yla gerçekle?mektedir.

Telefonun as?l i?levi olan haberle?me, sadece konu?ma ?eklinde yap?lmaz. Bu tür haberle?me i?lemlerinde ise lokal santrallere bilgisayarlar yerle?tirilir. Bu bilgisayarlara telefonlardan sinyal gönderilir ve bilgisayar ald??? sinyalin cinsine göre seçim yapar. Bu seçimin ard?ndan sinyal say?sal telefon, teleks, analog telefon ve televizyon bilgi i?lem türlerinde terminallere ula?t?r?lmaktad?r. Burada, telefon görü?melerinin yan?nda teleks, faksimil yaz? ve resim, televizyon ve bilgisayar i?lemleri oldukça h?zl? bir ?ekilde yürütülmektedir.

Günümüzde çok çe?itli haberle?me hatlar? yer almaktad?r. Bu tür hatlar çe?itli say?da konu?malar içerir.

*?ki telden meydana gelen radyo sinyal hatt?: 1 kanal içerir.

*Analog türde radyo link hatt?: 30 kanal içerir.

* Say?sal radyo hatt?: 1920 kanal içerir.

*Çok koldan olu?an koaksiyel hat: 7680 kanal içerir.

*Fiberoptik kablo hatt?: 10.000 ve üstü kanal içerir.

*Haberle?me uydular hatt?:20.000 kanal içerir.

?ki telden olu?an konu?ma devreleri yaln?zca ?ehir içi da??t?m sistemlerinde kullan?lmaktad?r. Bunun nedeni ise bu hatt?n s?n?rl? say?da kanala sahip olmas? ve uzak mesafelerde kay?plar?n oldukça fazla artmas?d?r. Haberle?me sistemlerinde radyo yay?nlar?ndan yararlan?ld??? için çok fazla geli?me göstermi?tir. ?ki ki?i aras?nda meydana gelen telefon görü?meleri iki yolla yap?labilmektedir. Do?rudan yolla olu?an analog sinyal ile ve bu analog sinyalin say?sal sinyale dönü?mesinden sonra telefon konu?malar? yap?l?r. Bu türlerden birisi olan analog sinyalin dezavantajlar?ndan dolay? analog sinyal günümüzde daha kullan?lmamaktad?r. Bu dezavantajlar ise, yank? problemi ve sinyal gürültü seviyesinin çok fazla olmas?d?r. Bu nedenle say?sal sinyal sistemi günümüzde kullan?lmaktad?r.

Günümüzde kullan?lan say?sal türde sinyal sisteminde palslar yer almaktad?r. Palslar kodlan?r ve vericiden 0 veya 1 say?sal yay?n olarak gönderilmektedir. Bu kodlama eylemi her konu?ma için teker teker yap?l?r ve bunun sonucunda bir antenden binlerce adet konu?ma yap?labilmektedir. Bu eylem, böyle bir avantaj sa?lamaktad?r. ?stasyondan yay?nlanan binlerce yay?n kod çözücüde çözümlenir ve odyo sinyal haline çevrilir. Bu odyo sinyaller, santral mant?k devresi denilen bir sistemden geçer ve abonelere ula??r. Telefon görü?melerinin yap?lmas?nda çok önemli görevler üstlenen kodlanm?? palslar, koaksiyel kablolardan da gönderilme özelli?ine sahiptir. Bu kablolar?n en önemli özelli?i ise, kay?plar?n aza indirgenmesidir. Yine koaksiyel kablolar?n d???nda fiber kablolardan da palslar gönderilmektedir. Fiber kablolar?n avantajlar? ise h?z? ve kayb? en aza indirgemesidir.

Telefon konu?malar? ve telefonlar?n çal??ma sistemleri çok kar???k gözükmesine ra?men oldukça sistematik bir yap?dad?r. Burada radyon sinyalleri ve pals denilen kavram çok önemli bir yer tutar.

TEILEN
Önceki İçerikKriminoloji Nedir?
Sonraki İçerikOmurilik Nedir?