4WD, AWD ve 4WS Sistemleri Nedir ? Nasıl Çalışır ?

0
22

Four Wheel Drive (4WD-FWD), All Whell Drive (AWD) ve Four Wheel Steering (4WS-FWS) sistemleri birbirinden çok farkl? i?levlere sahip olmalar?na ra?men halk aras?nda s?kça birbirine kar??t?r?lmaktad?r. Özellikle yeni bir araç alacak olanlar için bu terimlerinin farkl?l?klar?n?n bilinmesi çok önemlidir. Çünkü araçlar aras?ndaki arazi, binek gibi farkl?l?klar bu terimlere göre birbirinden ayr?lmakta ve ihtiyaca göre ?ekillenmektedir.

1)Four Wheel Drive (4WD): Dört çeker (4×4) olarak bilinen sistem as?l olarak budur. As?l olarak diyorum çünkü birazdan bahsedece?imiz AWD sistemiyle çokca kar??t?r?lmaktad?r. Otomabil tarihinde ilk kez 1905 y?l?nda kullan?lan bu sistem 1970?li y?llarda ise Subaru taraf?ndan ilk kez seri üretimde kullan?lm??t?r. Daha sonra Audi ve Mitsubishi bu sistemi seri üretim otomobillerine uygulam??lard?r.

Dört çeker sistem kendi içinde Part Time ve Full Time olarak ikiye ayr?lmaktad?r. Part Time dört çeker sistemler sürücü taraf?ndan istenildi?i anda devreye sokulabilen sistemlerdir. Full Time dört çeker sistemler ise sürücüden ba??ms?z olarak otomatik olarak devreye giren ya da sürekli devrede olan sistemlerdir.

a) Gerekti?i Zaman Kullan?lan Sistem (Manuel): 4X4 araçlar?n ön ve arkada iki diferansiyel bulunur ve sürücü dört çeker sistemi devreye sokmad???nda standart olarak arka diferansiyel hareket halindedir. Ön diferansiyel ise sürücünün takviye vitesi olarak adland?r?lan sistemi devreye sokmas?yla harekete geçer. Bu durumda motor gücü yar? yar?ya ön ve arka diferansiyele payla?t?r?l?r ve özellikle yoku?larda-kaygan zeminlerde daha iyi çeki? sa?lan?r.

b) Sürekli Kullan?lan Sistem (Tam Otomatik): Bu sistemde 4 tekerde sürekli olarak faaliyet halindedir ve bu sistemde takviye vitesi bulunmaz.

c) Yol ?artlar?na Göre Kendini Ayarlayabilen Sistem (Yar? Otomatik): Bu sistem Tam Otomatik sisteme göre daha avantajl?d?r. Çünkü bu sistemde sürücü 4×4?ü hem kendi iste?i do?rultusunda devreye sokabilir hem de arac?n yol ?artlar?na göre kendisini ayarlamas?n? sa?layabilir. Yani araç devir sensörlerinin yard?m?yla kaygan zeminlerde, yoku?larda veya arac?n devrinin dü?tü?ü di?er durumlarda otomatik olorak devreye girebilmektedir. Ayr?ca sistemin devrede oldu?u konusunda gösterge panelinde 4WD i?aretiyle sürücüye bilgi veririr.

Dört çeker sistemi kaygan zeminlerde ve yoku?larda olumlu etkiler olu?turabildi?i gibi virajlarda ve ani manevralarda da yol tutu?unu art?rabilmektedir.

2)All Wheel Drive (AWD): awdBu sistem asl?nda 2WD yani iki çeker sistemdir. Ancak arac?n zorland??? durumlarda devreye girer ve çal??ma prensibi 4WD sistemine göre mekanik de?il elektroniktir. E?er arac?n?z önden çeki? sistemine sahipse normal ?artlarda motor gücünün %100?ü ön aks miline aktar?l?r. Olur da ön tekerler patinaj atmaya ba?larsa ön aks milinden kaybedilen gücün bir bölümü elektronik bir sistem ile arka aks miline aktar?l?r. Bu durumun 4WD sistemden fark?, 4WD olas? bir zorlanma durumunda motor gücünü öne ve arkaya e?it miktarda da??t?rken, AWD sistemi ise ön aks milinde kaybedilen gücün kimi zaman %90??n? bile arka aks miline aktarabilmesidir. Yani bir dengesizlik söz konusudur. Bu nedenle AWD sistemleri 4×4 olarak adland?r?lamaz. Di?er bir farkl?l?k ise AWD sisteminde 4 tekerin birbirinden ba??ms?z hareket edebilmesidir.

3)Four Wheel Steering (4WS): Four Wheel Steering yani dört tekerden yönlendirme sistemi olarak adland?r?lan bu uygulama ise ilk olarak Mazda, Honda, Mitsubishi gibi japon otomobil üreticileri taraf?ndan seri üretimde kullan?lm??t?r. Bu sistemin motor gücüyle ya da aktarma ile alakas? yoktur. Sadece güvenli sürü? ve kolayl?k sa?lamak amac?yla geli?tirilmi?tir fakat günümüzde otomobil güvenlik teknolojilerinin geli?mesiyle arka planda kalm??t?r ve neredeyse hiçbir binek araca uygulanmamaktad?r. Yaln?zca in?aat sektöründe kolayl?k sa?lamak amac?yla baz? kepçe ve graderlere uygulanan bir sistemdir.

Çal??ma prensibi oldukça basittir. Direksiyonu sa? veya sol yöne do?ru çevirdi?inizde ön tekerleklerin yakla??k 5?te 1?i kadar, arka tekerleklerde h?z?n?za ba?l? olarak sa? veya sola do?ru dönmektedir. Böylece arac?n?z? park ederken kolayl?k sa?lad??? gibi yüksek h?zdayken ve sollama yaparken güvenli sürü? sa?lamaktad?r.