Isaac Newton Kimdir? , Yerçekimi Kuvvet Kanunu, Eylemsizlik Prensibi

0
24

Isaac Newton, (4 Ocak 1643 (25 Aral?k 1642) – 31 Mart 1727(20 Mart 1727)) ?ngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, felsefeci ve kimyac?d?r. Tarihteki en etkileyici bilim adam? oldu?u dü?ünülür. Bilim devrimi ve bilimsel metod, onun ad?yla an?l?r.

Bir çiftçi olan babas?, Newton do?madan üç ay önce öldü. On iki ya??nda Grantham’da King’s School’a yaz?lan Newton, bu okulu 1661?de bitirdi. Ayn? y?l Cambridge Üniversitesi’ndeki Trinity Kolej’e girdi. Nisan 1665?te bu okuldan lisans derecesini ald?. Lisansüstü çal??malar?na ba?layaca?? s?rada ortal??? saran veba salg?n? yüzünden üniversite kapat?ld?.

Salg?ndan korunma amac?yla annesinin çiftli?ine s???nan Newton, burada geçirdi?i iki y?l boyunca en önemli bulu?lar?n? gerçekle?tirdi. 1667?de Trinity Kollej’e ö?retim üyesi olarak döndü?ünde diferansiyel ve integral hesab?n temellerini atm??, beyaz ?????n renkli bile?enlerine ayr??t?r?labilece?ini saptam?? ve cisimlerin birbirlerini, uzakl?klar?n?n karesi ile ters orant?l? olarak çektikleri sonucuna ula?m??t?. Çekingenli?i yüzünden Newton her biri bilimde devrim yaratacak nitelikteki bu bulu?lar?n ço?unu uzun y?llar sonra (örne?in türev ve integral hesab? 38 y?l sonra) yay?mlam??t?r.

Lisansüstü çal??mas?n? ertesi y?l tamamlayan Newton 1669?da henüz 27 ya??ndayken Cambridge Üniversitesi’nde matematik profesörlü?üne getirildi. 1671?de ilk aynal? teleskobu gerçekle?tirdi, ve ertesi y?l Royal Society üyeli?ine seçildi. Royal Society’ye sundu?u renk olgusuna ili?kin bildirisinin ele?tirilere hedef olmas?, özellikle Robert Hooke taraf?ndan ?iddetle ele?tirilmesi üzerine Newton tümüyle içine kapanarak, bilim dünyas?yla ili?kisini kesti.
1675?de optik konusundaki iki bildirisi yeni tart??malara yol açt?. Hooke makalelerdeki baz? sonuçlar?n kendi bulu?u oldu?unu, Newton’un bunlara sahip ç?kt???n? öne sürdü. Bütün bu tart??ma ve ele?tiriler sonucunda 1678?de ruhsal bunal?ma giren Newton ancak yak?n dostu ünlü astronom ve matematikçi Edmond Halley’in çabalar?yla alt? y?l sonra bilimsel çal??malar?na geri döndü.

Cambridge Üniversitesi’nde Katolikli?i yayg?nla?t?rma ve egemen k?lma çabalar?na kar?? ba?lat?lan direni? hareketine öncülük eden Newton, kral dü?ürüldükten sonra 1689?da üniversitenin parlamentodaki temsilcili?ine seçildi. 1693?de yeniden bir ruhsal bunal?ma girdi ve yak?n dostlar?yla, bu arada Samuel Pepys ve John Locke ile aras? bozuldu. ?ki y?l süren bir dinlenme döneminden sonra sa?l???na yeniden kavu?tuysa da bundan sonraki ya?am?nda bilimsel çal??maya eskisi gibi ilgi duymad?. Daha sonra 1699?da Frans?z Bilimler Akademisi’nin yabanc? üyeli?ine 1703?de Royal Society’nin ba?kanl???na seçildi.

Gelmi? geçmi? bilim adamlar?n?n en büyüklerinden biri olarak kabul edilen Newton, matematik ve fizikte çok önemli bulu?lar gerçekle?tirdi. Matematikte (a+b)ª ifadesinin üstel seriye aç?n?m?n? veren genel iki terimli teoremini buldu. Newton’un bilime en büyük katk?s? mekanik alan?ndad?r. Merkezkaç kuvveti yasas? ile Kepler yasalar?n? birlikte ele alarak kütle çekim yasas?n? ortaya koydu. Newton hareket yasalar? olarak bilinen eylemsizlik ilkesi, kuvvetin kütle ile ivmenin çarp?m?na e?it oldu?unu ifade eden yasa ve etki ile tepkinin e?itli?i fizi?in en önemli yasalar?ndand?r.

Newton yapt??? çal??malarda baz? hesaplamalar?n içinden ç?kamay?nca kendi buldu?u formüllere uymas? için baz? varsay?mlar ortaya atmak zorunda kalm??t?r. Kendisi de bu varsay?mlar?n hatal? oldu?unu bilmesine ra?men bunlar? kullanmak zorunda kalm??. ?lerleyen y?llarda yap?lan bilimsel ara?t?rmalarla Newton’un bu hatalar? tespit edilmi?tir. Ama yine de yapt??? çal??malara k?yasla bunlar göz ard? edilmi?tir…