Türk Edebiyatında Musiki

0
31

4390_zko_teardrop-300x197Divan Edebiyat? nas?l ki saray çevresine, ayd?nlara hitap ediyorsa, Divan musikisi de ayn? kesime hitap eder. Divan Edebiyat? ürünlerinin ço?u bestelenmek için yaz?l?r; özellikle ?iirler. Dolay?s?yla bu bestelenen, musikiye çevrilen Divan ?iirleri, bir “Divan Musikisi” yaratm??t?r. Divan ?iirlerinin konular?, yani a?k, sevgili, mey, (içki) meyhane, güzellik ve biraz da din konular? ayn? ?ekilde do?al olarak Divan Musikisine yans?m??t?r. Divan Musikisinde fas?llar esast?r.Özet olarak Divan Musikisi, içe kapan?k, d??ar?yla alakas? olmayan, Divan Edebiyat?n?n bir yans?mas? olan musikidir. Do?u kökenlidir. Tanzimat Edebiyat?nda musiki kendine pek yer bulamam??t?r. Ana amac? halk? bilgilendirmek, halka yak?n olmak oldu?u için, ayr?yetten bilgi vermek, halk? e?itmek olan Tanzimat Edebiyat?nda, eserlere girift bir yap? kazand?ran musikiye do?al olarak pek yer verilmemi?tir. Yine de hafif olarak i?lenen musikiye rastlan?labilir.
Servet-i Fünun dönemine bakt???m?zda musikinin apayr? bir yeri oldu?unu görürüz. Önceleri sadece bir zevk, ki?ilerin kültür seviyelerinin göstergesi olan musiki, Servet-i Fünun ile birlikte eserlerde önemli bir yer tutmaya ba?lam??, giderek yay?larak günümüzdeki yerine ula?mas? için yerini sa?lamla?t?rm??t?r.
Dönem sanatç?lar?ndan Cenap ?ahabettin ?iirde tabiat ile birlikte musiki ve müzikaliteye yer verir. Onun ?iirlerinde cümleler bize adeta bir ?ark? söyler. Halid Ziya’n?n eserlerinde de musiki kendine yer bulur; Mai ve Siyah’ta kahraman müzisyendir, ayr?ca dönemin bat? musikisinden örnekler verilmekle birlikte, musikiyle edebiyat birle?tirilmi?tir. A?k-? Memnu’da da kahramanlar?n dinledi?i musiki vas?tas?yla eserde müzikaliteye yer verilir. Fakat bu noktada ayr? bir parantez açmak gerekir; ayn? dönemde Mehmet Rauf’un yazd??? Eylül roman?.
Mehmet Rauf, Eylül’de musikiyi di?er ça?da?lar?ndan daha farkl? kullanm?? ve adeta eserinin belkemi?i yapm??t?r. Türk Edebiyat?nda musiki, daima önemli bir yer tutagelmi?tir fakat Eylül’de musikinin i?leni?i bamba?kad?r. Mehmet Rauf, adeta tüm Türk Edebiyat? dönemleri boyunca i?lenen musikiyi alm??, harmanlam??, üzerine katarak bamba?ka bir arka fon yap?p eserine nakletmi?tir. Eylül’deki musiki, ço?u edebiyatç?ya göre zirvedir. Eylül’deki musikiyi incelemek, Türk Edebiyat?ndaki musikinin ula?t??? yeri görmemiz aç?s?ndan önemlidir.