Templates by BIGtheme NET
Anasayfa » Genel » Tüm Yönleriyle Aruz Ölçüsü

Tüm Yönleriyle Aruz Ölçüsü

4390_zko_teardrop-300x197Arap ve Fars edebiyatlarındaki yayılımından sonra aruz ölçüsü, bildiğimiz gibi Türk edebiyatında da büyük etkiye sahip olmuştur. Fakat Türk şairler, aruzu genellikle Türk zevkine göre işlediler. ve böylece bir Türk aruzu meydana getirdiler. Aruz, Türk edebiyatına o derece kök salmıştır ki, Yunus Emre, Aşık Garip, Gevheri, Dertli, Seyrani… gibi pek çok Halk şairi dahi aruz ölçüsüyle şiirler yazmışlardır. Buradaki garipsenecek durum, Halk edebiyatının özellikleri dikkate alındığında, başka kültürden edebiyatımıza geçen bir ölçünün halk şiirinde kullanılmasıdır.
Aruz deyince tabi ki ilk akla gelen şey aruzun kalıplarıdır. Araplar, “faale” sözcüğünün kökünden fâ’lün, feûlün, fâilâtün, müstef’ilün, mefâilün, müstef’ilâtün… gibi kalıplar çıkarmışlardır. Bu kalıpların her birine tef’ile denir. Bu tef’ileler belirli bir düzenle arka arkaya sıralanarak bahr denen asıl aruz kalıplarını oluştururlar. Mesela; “fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilâtün”, Mefûlü mefâilün fâilâtün fâilün” gibi… Aruz ölçüsünde bu şekilde 19 bahr vardır. Fakat bu bahrlardan sayısız ölçü çıkartılabilir. Örneğin; biraz önce bahsettiğim “fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilâtün” ölçüsüne remel bahri denir ve sadece bu remel bahrinden 22 ölçü çıkartılır. Görüldüğü gibi aruzun ölçülerinin sayısını tam olarak belirtmek zor fakat Türk edebiyatında ve Türk şairlere ilham olan Arap-Fars şairlerince sık olarak kullanılan bazı aruz kalıplarını şöyle belirtebiliriz:
Mefâilün / Mefâilün / Feûlün
Feilâtün ( Fâilâtün) / Feilâtün / Feilâtün / Feilün ( fa’lün)
Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün
Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün
Müfteilün / Müfteilün / Fâilün
Feûlün /Feûlün / Feûlün / Feûl
Mefâilün / Feûlün / Mefâilün / Feûlün
Feilâtün ( Fâilâtün ) / Mefâilün / Feilün ( Fa’lün )
Fa’lün / Feûlün / Fa’lün /Feûlün
Mef’ûlü / Fâilâtü / Mefâîlü / Fâilün
Mef’ûlü / Mefâîlün / Feûlün
Mef’ûlü / Mefâîlü / Mefâîlü / Feûlün
Mef’ûlü / Mefâîlün / Mef’ûlü / Feûlün
Mef’ûlü / Mefâîlü / Feûlün
Müfte’ilün / Fâilün / Müfte’ilün / Fâilün
Mefâilün / Mefâilün / Mefâilün / Mefâilün
Müstef’ ilün / Müstef’ ilün / Müstef’ilün / Müstef’ilün
Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün
Feûlün / Feûlün / Feûlün / Feûlün

Cevapla


Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. Türkiye'nin En Kapsamlı Haber Portalı - Güncel ve Tarafsız Haberler İçin Her Gün Ziyaret Ediniz.