Nâilî Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri

0
45

4390_zko_teardrop-300x197Safayi’nin tezkiresinde Nâilî için geçen “evail i halinde tahsil-i maarif-i bi-hisabdab sonra….” cümlesinden, Nâilî’nin iyi bir e?itim ald???n? görüyoruz. Asl?nda ?iirlerine bakt???m?zda bu e?itimin izlerini rahatl?kla görürüz. Gençli?inde Nâilî, babas?n?n katiplik yapt??? maden kalemine girmi?, burada derece derece yükselerek ba? halifeli?e kadar ç?km??t?r. Nâilî’nin ömrü boyunca kalemdeki gelirinden ba?ka geliri olmad??? anla??l?yor. Yani bu demektir ki Nâilî, dönemin ?airleri aras?nda popüler olan devlet büyüklerine kasideler, gazeller yaz?p gelir kap?s? elde etmeye çal??mas? gibi bir çabaya girmemi?tir veya bu çabalar?nda ba?ar?l? olamam??t?r. Bu durumda Nâilî kendisinin de deyimiyle “fakr-u zaruret” bir hayat ya?am??t?r. Bu yüzden de hemen tüm kasidelerinde hayat?ndan memnun olmad???n? dile getirmi?tir.Nâilî’nin, hayat? boyunca çekti?i s?k?nt?lar, onun ya?l?l?k döneminde doru?a ç?km??t?r. Yine Safayi’nin tezkiresine göre, Nâilî’yi çekemeyenlerin att??? iftiralar yüzünden ?air, dönemin sadrazam? Köprülüzade Faz?l Ahmed Pa?a’n?n gazab?na u?ram??, memurluktan at?larak sürgün edilmi?tir. Bu konuyla ilgili ba?ka bilgi olmasa da, Nâilî’nin Köprülüzade’ye yazd???, aff?n? istedi?i ?iirlerine dayanarak bu olay?n do?rulu?unu teyit edebiliriz. ?stanbul’dan uzakla?t?r?ld???nda Nâilî’nin sürgün hayat?n? di?re bir çok sürgün ?air gibi Edirne’de geçirdi?ini Nâilî’nin kasidelerinden anl?yoruz. Örne?in ?air bir ?itaiyesinde (?itaiye: k?? mevsimini anlatan ?iirler) Edirne’de k?? mevsimini anlatm??t?r.
Ömrünün son y?llar?n? gurbette ac? içinde geçiren Nâilî, ba???lanmas? için çok u?ra?m??, çe?itli devlet büyüklerine, bil hassa Köprülüzade’ye pek çok ?iirler, mektuplar yazm??t?r. Nâilî’nin bu kadar çabas?na kar??n sonunda murad?na erdi?ini, ?stanbul’a döndü?ünü yine ?iirlerinden anl?yoruz.
Nâilî, 55-60 ya?lar? civarlar?nda, ?Stanbul’da ölmü?tür. Bu konuda daha fazla bilgi yoktur.
Sanat?:
Nâilî’nin XVII. yüzy?l Türk Edebiyat? ve hatta bütün Türk Edebiyat?n?n büyük ?airlerinden biri oldu?u a?ikard?r. Nâilî’nin ya?ad??? dönemden itibaren tüm kaynaklar onun ?iirini övmü?, ?iire yenilik getirdi?inden bahsetmi?lerdir. GErçekten Nâilî’nin ?iirlerinde, daha önce görülmeyen yeni bir üslup görüldü?ü, ?iirde yeni bir ç???r açt??? hemen sezilir. HEr kelimeyi yerli yerinde ve etkili kullan?r.