Mevlana Türk Müdür ?

0
50

4390_zko_teardrop-300x197Mevlana sadece Türk-?slam edebiyat?n?n büyük isimlerinden de?il ayn? zamanda dünyaya mâl olmu? çok önemli bir dü?ünürdür. O getirdi?i tasavvufi dü?ünce ile çok say?da insan? etkilemi? ve hala etkilemeye devam etmektedir.Böylesine büyük bir ismin herhangi bir ?rktan olmas? o ?rk için bir övünç kayna?? olaca??ndan hangi ?rktan oldu?u konusunda tart??malar olmaktad?r. Bu tart??malar?n büyük ço?unlu?u ?ranl? ya da Türk oldu?u konusunda yo?unla?m??t?r. Bu iddialar? de?erlendirilecek olursak ?ranl? oldu?u görü?ü üzerinde ?unlar? söyleyebiliriz: Mevlana’ya ?ranl? denilmesinin en büyük sebebi ne ?ran’da do?mas? , ne ?ran’da ya?amas? ne de ?ran’da ölmesidir. Ona ?ranl? denilmesinin en büyük sebebi kendisinin Farsça eser vermesidir. Ancak bu bilgi bize herhangi bir ?eyi kan?tlamaz. Çünkü ; bir ?airin herhangi bir dilde eser vermesi o ?airin o dile sahip olunan ?rktan oldu?u manas?nda gelmez. Zaten bu görü? tarihin de?i?ilmez kural? olan : ” Bir olay o döneme göre de?erlendirilir , geçmi?te olan bir olay ya da dü?ünce günümüze göre de?erlendirilemez’ görü?ü ile de çürütülebilir. Bu görü?ü atanlar o zaman Farsça eser vermesini günümüze ko?ullar?na göre de?erlendirdi?inden yanl?? bir görü?e kap?lmaktadr. Öyle ki Mevlana Selçuklu döneminde Konya’da ya?am?? ve burada eserlerini vermi?tir. Onun Farsça eserler vermesinin sebebi o döneminin edebi dilinin Farsça olmas?ndan dolay?d?r. O dönemde Türkçe edebiyat dili olarak ra?bet görmedi?inden yazarlar ve ?airler Farsça ve Arapçaya yönelmektedir. Bunun do?ru olup olmad??? ayr? bir tart??ma konusudur. Günümüzde yaz?lan bilimsel makaleler genelde nas?l ?ngilizce ise o zaman da edebi dil Farsça idi. Mevlana’n?n isminde yer alan Rumi mahlas? da bir ipucu verebilir. Ona bu mahlas?n verilmesinin sebebi Anadoluda olmas?ndand?r. Çünkü o zamanlar Anadoluya ; Diyar-? Rum denilmekteydi. Ayr?ca Mevlana’n?n ö?reti ve tasavvufi görü?lerini sistemle?tiren ve günümüze aktaran Mevlevilik olu?umu Osmanl?’da olu?mu? ve devam etmi?tir. ?ran’da böyle bir olu?um ne vard?r ne de görülmü?tür. bu sadece Türklerde olan bir tarikatt?r.
Ayr?ca ne Mevlana’n?n ne de o?lu Sultan Veled’in ?ran’da görülen ?ii’lik mezhebi ile alakas? yoktur. Onlar?n hiçbir eserinde bu mezheple ilgili bilgi verilmez. Mevlana ailesi aras?nda Hakaniye lehçesinde konu?urdur. Bu lehçe has Türkçe lehçesidir. Bu Ka?garl? Mahmud’un Ali ?ir Nevai’nin lehçesidir. Zaten Afganistan’da do?mu? ve Konya’da ya?am?? birinin sadece o dilde eser verdi?i için ?ranl? olmas?n?n hiçbir bilimsel dayana?? yoktur.
Yabanc? kaynaklarda ise Mevlana ?ranl? dü?ünür olarak lanse edilir. Ancak ; bunun sebebinin politik oldu?unu dü?enebiliriz. Onlar?n da en büyük delili Farsça eser vermesidir. Ancak Farsça eser vermesi bir delil olarak sunamayaca??m?z? yukar?da aç?klad?k.
Mevlana’n?n iranl? oldu?u konusundaki tart??malar son 45-50 y?lda yo?unla?maktad?r. E?er Mevlana gerçekten ?ranl? olsayd? bu tart??ma Mevlana hemen öldükten sonra ç?kard?.
Mevlana’n?n kendi a?z?ndan nereli oldu?una gelirsek. O ?unlar? söylem?tir:
”Bigâne megirid mera zin kûyem,
Der kûyi ?üma hanei hud micuyem;
Dü?men neyem erçend ki dü?men ruyem
Alsam Türkest egerçi Hindî gûyem.”