Mayoz Bölünme Nedir? Evreleri Nelerdir?

0
158

4390_zko_teardrop-300x197Mayoz bölünme ”2n” kromozomlu yap?larda görülen bölünme ?eklidir.Bölünme sonucunda kromozom say?s? yar?ya iner ve ”n” kromozomlu 4 yeni hücre olu?ur.Mayoz bölünme temelde e?eyli üremenin sa?lanmas? için yap?l?r.Üreme hücreleri olan sperm ve yumurta ”2n” kromozomlu ana hücrelerinin mayoz bölünme geçirmesi sonucu olu?ur.Tür devaml?l???n?n sa?lanmas? için mayoz bölünme ilk ?artt?r.Mayoz bölünme s?ras?nda krossing over (parça de?i?imi) yap?lmas? ve DNA e?lenmesinin sadece ilk safhada görülmesi olu?an yeni hücrelerin kal?tsal olarak birbirinden farkl? olmas?na yol açar.Bu durum mayoz bölünmenin evrim aç?s?ndan oldukça önemli oldu?unun bir göstergesidir.Bir hücre mitoz bölünmenin aksine yaln?zca bir kez mayoz bölünme geçirebilir.
Mayoz bölünme mayoz-1 ve mayoz-2 olmak üzere iki evreden olu?ur.Mayoz-1 , ?nterfaz-1 evresiyle ba?lar.Bu evrede hücre bölünme için haz?rl?klar?n? tamamlar ve DNA replikasyonunu(e?lenmesini) gerçekle?tirir.Bölünme için gereken haz?rl?klar tammaland?ktan sonra Profaz-1 evresine geçilir.Bu evrede çekirdek zar? ve çekirdekçik erir,kromatin iplik halindeki yap?lar kromozomlara dönü?meye ba?lar,homolog kromozomlar ( kromozom çiftleri) bir araya gelerek tetrat ( bir tetrat = 2 kromozom = 4 kromatit ) olu?tururlar.Homolog kromozomlar?n ba?lant? bölgeleri sinapsis olarak adland?rl?r.Krossing over (parça de?i?imi) homolog kromozomlar?n sinapsis bölgelerinde karde? olmayan kromatitler üzerinde gerçekle?ir.Krossing over olay? her mayoz bölünmede gerçekle?mek zorunda de?ildir ancak normal ?artlar alt?nda gerçekle?en birçok bölünmede gözlenir.Hücre profaz evresinden sonra Metafaz-1 evresiyle bölünmeye devam eder.Bu evrede homolog kromozomlar hücrenin merkezine dizilir ve i? iplikler kromozomlar?n ba?lant? gölgelerine (sentromer) tutunur.Anafaz-1 evresinde i? ipliklerin k?sal?p kutuplara çekilmesi s?ras?nda kromozomlar da kutuplara do?ru çekilir.
Bu evreden sonra gerçekle?en Telofaz-1 evresinde ”n” kromozomlu iki hücre ana hücrenin içerisinde olu?mu? olur.Son a?ama olan Sitokinez-1 evresiyle de sitoplazma bölünmesi tamamlanarak ”n” kromozomlu iki hücre elde edilir.Tüm bu a?amalar tamamland?ktan sonra hücre Mayoz-2 bölünmesine geçer.Bu bölünme ayn? mitoz bölünme gibi gerçekle?ir ancak DNA e?lenmesi gözlenmez.Son durumda olu?an ”n” kromozomlu hücrelerden mitoz bölünmeyle ayn? kromozom say?s?na sahip (n) toplam dört hücre meydana gelir.
Mayoz bölünme bitki ve hayvan hücrelerinde gerçekle?me ?ekli yönünden baz? durumlarda ayr?l?r.Kromozomlar? kutuplara çeken i? iplik olu?umu hayvan hücrelerinde sentrozom ad? verilen organel taraf?ndan gerçekle?irken , bitkide sitoplazmada bulunan özel proteinler i? iplik olu?umunda etkilidir.Sitokinez(sitoplazma bölünmesi) ise hayvan hücrelerinde bo?umlanma ile bitki hücrelerinde ara lamel(orta plak) olu?umuyla gerçekle?ir.Bu durumun sebebi bitki hücrelerinde bulunan hücre duvar?n?n bo?umlanmaya izin vermeyecek kadar sert bir yap?da olmas?d?r.

Google dan Gelen Aramalar: