Higgs Bozonu (Tanrı Parçacığı) Nedir?

0
30

4390_zko_teardrop-300x197Büyük patlama olay?nda klasik fizik kurallar? d???nda bir fiziki kural?n oldu?u bilim adamlar?nca kabul görmü?tür. Fakat büyük patlaman?n hemen ard?ndan günümüzdeki fiziki kurallar?n olu?tu?una inan?l?yor. Fizikçiler bu olu?an kurallar? ar?yorlar. Büyük patlama olduktan sonra atomu olu?turan temel parçac?klar etrafa saç?ld?. Bu fizik kurallar?n? bulmaya çal??an fizikçilere göre ilk ç?kan parçac?klar kütlesiz ve saf enerjiliydi. Fakat bilinen ba?ka bir gerçe?e göre de evrende var olan her ?eyin bir kütlesi vard?r. As?l soru ne oldu da büyük patlamadan saniyenin trilyonda biri kadar k?sa bir zamanda parçac?klar kütle ve enerji kazand?lar?Fizikçiler bu soruya cevap olarak higgs bozonu kavram?n? ortaya att?lar. ‘‘Higgs bozonu’’ diye adland?r?lan parçac?klarla ilgili teori, 1960′l? y?llarda Edinburgh Üniversitesi fizikçilerinden Peter Higgs taraf?ndan ortaya at?ld?. Atomlar?n nas?l kütle kazand???na kafa yoran Peter Higgs, sonunda bozonlarla ilgili teoriyi geli?tirdi. Peter Higgs’e göre evren bir çe?it enerjiden do?du ve bu enerjiye fizikte “Higgs Alan?” dendi. Bu enerji, büyük patlama sonras? ortaya ç?kan parçac?klarla etkile?ime girdi ve bu etkile?im sonucu ‘‘Higgs bozonu’’ diye an?lan parçac?klar aç??a ç?kt?. Söz konusu parçac?klar daha sonra maddeye kütle kazand?rd?. Bozonlar olmasa ya da farkl? bir ?ekilde ortaya ç?ksalard?, belki de y?ld?zlar, gezegenler ve ya?am olu?mayacakt?. Daha sonralar? higgs bozonuna halk aras?nda “Tanr? parçac???” denildi. Böyle bir parçac?k olsa dahi bunu görmek ya da kan?tlamak çok zor, çünkü bu parçac?k ortaya ç?kt??? gibi hemen kayboluyor. Bu da gözlemlenebilmesini neredeyse imkans?z bir hale getirebiliyor.
Bozonlar, büyük patlama sonras?nda aç??a ç?kt?klar? için art?k mevcut de?illerdi. Bu yüzden bilim adamlar? büyük patlama olay?n? laboratuvar ka?ullar?nda canland?rabilmek için çok büyük paralar harcay?p bir düzenek olu?turdular. ?lk deney, Avrupa Partiküler Fizik Merkezi’nde 2000 y?l?nda yap?ld?. Bilim adamlar?, ilk kez bozonu görüntülediklerini iddia ettiler. Ancak emin olmak için deneyin tekrardan yap?lmas? gerekiyordu. Di?er deney Temmuz 2005’te yap?ld? ve bilim adamlar? bu deneyde higgs bozonu olma ihtimali bulunan 60 adet parçac?k tespit ettiler.

Günümüzde ise higgs bozonunun bulunmas? için çal??malar aral?ks?z devam etmektedir. CERN’ den yap?lan aç?klamalara göre higgs bozonunun varl??? henüz kan?tlanamam?? fakat izine çok yakla??lm??t?r. Yap?lan di?er aç?klamalara göre 2012 y?l? bitmeden higgs bozonunun varl???n?n kan?tlanaca?? yönünde. ?lk olarak 40 y?l önce varl??? ortaya at?lan higgs bozonu, evrenin olu?umunda rolü olan alt? parçaca??n?n aç?kland??? standart modelin anla??lmas?nda büyük önem ta??yor. Higgs bozonu bulunmadan, maddenin neden kütleye sahip oldu?unu anlamak mümkün olmayacak.