Heisenberg Belirsizlik İlkesi

0
36

4390_zko_teardrop-300x197Basket oynayan bir çocuk topu defalarca sektirir, biz ona bakarken topun 1 tane oldu?unu görürüz her sekme hareketini alg?lar?z. Ayn? ortamda arkam?z? döndü?ümüzde onlarca hatta yüzlerce topun arkam?zda sekti?i hissi verir, i?te bu hisse Karl Werner Heisenberg’in Heisenberg Belirsizlik ilkesi deriz. Bu ilkede atomlardan da küçük taneciklerin davran??lar?n? insan alg?s?n?n nereye kadar alg?layaca??n? gözlemleyebilmek tir.Kuantum fizi?i konusuna giren bu hesaplama ve deneyler parçac???n hem dalga hemde kendisi olabildi?ini temel edinmi?tir. Ölçümlerdeki sonuçlarda neyin bulunaca?? ise tart??ma konusu olmu?, sonucunda ise ya dalga ya da parçac???n kendisine ula??labilecek farkl? bir ?eyin ç?kmayaca??n? ikisininde hem dalga hem maddeyi ayn? anda gözlemlenilemeyeceklerini anlam??lard?r.
Bu çal??malar sonucunda deney yap?lmas?na karar verilir. En uygun olan bu deney çift yar?k deneyidir. Biraz kafa kar??t?r?c? olan bu durumu örneklerle ?öyle ifade edebiliriz. Masada duran bir taba??n yeri ve h?z? bellidir, masan?n neres?nde oldu?u ve h?z?n?n s?f?r oldu?u kesindir. Heisenberg kuantum varl?klar?n?n masada duran tabaktan farkl? oldu?u görü?ündeydi. Bu varl?klar elektron foton vb. gibi varl?klard?r. Çift yar?k deneyinde bu varl?klara ???n gönderilmesi ard?nda da bu ???n?n gözümüz taraf?ndan görülmesi gereklidir. Bu deney için her ???n kullan?lamazd?, k?sa dalgal? hata oran? az olacak ?ekilde bir ???n seçildi. K?sa daldal? ???n seçilmesinin sebebi ise ölçümünü yapt???m?z maddeye zarar vermeden sonuca gitmektir.
Heisenberg yap?lan deneyler sonucunda maddelerin yerlerinin belirlenmesinde h?zlar?n?n dahada belirsizle?ti?ini görmekteydi. Bu durumu ?öyle aç?klan?r, do?a belirsizliklerle vard?r ve belirsizlikler do?an?n bir parças?d?r.
Baz? elementlerle yap?lan deneylerde ayn? sonuç elde edilmi?tir. Tüm yap?lan deneyler sonucunda maddelerin momentumlar? yani h?zlar? ile konumlar?n?n bulunamayaca??, belirli bir konumda belirli biz h?z? olmad??? sonucu saptanm??t?r.