GDO’nun(Genetiği Değiştirilmiş Organizma) Yararları ve Zararları Nelerdir?

0
42

4390_zko_teardrop-300x197Bugün Amerika, Kanada, Arjantin, Avustralya, Çin ve Güney Afrika ba?ta olmak üzere bir çok dünya ülkesinde gen aktar?m? yap?lm?? tar?m bitkiler (soya, pamuk, m?s?r) üretiliyor ve ekonomik sebeplerden dolay? da kullan?m alanlar? her geçen gün art?yor.Nedir bu GDO ve nas?l elde edilir?
Geneti?i de?i?tirilmi? organizma (GDO, GMO) bir organizmadan di?erine DNA aktar?m?n? yahut, bir organizmaya ait DNA’n?n biyoteknolojik olarak de?i?tirilmesi anlam?na gelmektedir. Genetik bilgiler hücrede DNA ve RNA’da bulunur. Organizmadaki herhangi bir i?lev ya da bir fenotip özellik genetik olarak de?i?tirilebilir ya da geneti?i de?i?tirilmi? bir organizmada devaml?l??? sa?lanabilir. Fiziksel, kimyasal veya biyolojik engellerin her biri ya da tamam? için insan ve çevre lehine bir çok özellikler de kat?labilir. Örne?in; Antartika’daki bir bal???n so?u?a direnç geni, bir çile?e aktar?ld???nda so?u?a daha dayan?kl? bir çilek elde edilmi? olur. Genetik yap?s? de?i?tirilerek m?s?r kurtlar?na kar?? toksin üreten bir bakteri genine sahip m?s?r, patates böceklerine kar?? toksin üreten bir gene sahip patates üretebilir ve böylece kaliteli ni?asta elde edilebilir.
GDO ‘nun elde edilebilmesi için öncelikle bir hücreden bahsedilen genin elde edilmesi gerekir. Genom’dan DNA segmentlerinin kopar?lmas?nda restriksiyon endonükleaz denilen çe?itli enzimler kullan?l?r. Daha sonra bu gen, seçilmi? bir organizmada ço?alt?l?r. Genin bir di?er genomda DNA iplikçi?ine eklenmesinde DNA-ligaz enzimlerinden yararlan?l?r ve bu i?lem s?ras?nda vektörler kullan?l?r. Vektör hücreye ba?lan?r ve yeni geni DNA iplikçi?ine ekler. Organizma art?k bu yeni geni üretmeye ba?lar ve kar??l??? olan proteini sentezler.
GDO’nun yararlar? nelerdir?
Gen aktar?m? sayesinde besinler daha cazip ve kaliteli hale getirilebilir ve daha çok ürün al?nabilir. Ayr?ca, bu organizmalar baz? hastal?klara kar?? daha dirençli k?l?narak, verim art??? yoluyla dünyada açl?kla mücadele edilebilir. Meyvelerin olgunla?ma süreci de?i?tirilebilir, besin ö?eleri zenginle?tirilebilir, depolama ve raf ömrü uzat?labilir, besinlerin tatlar? artt?r?labilir.
Biyoteknolojik çal??malar sonucunda hayvanlar da ekonomik olarak üretime dahil edilebilir. Hatta bu do?rultuda, de?i?ik bal?k türlerine farkl? hastal?klara kar?? dayan?kl?l?k genleri aktar?labilmi?, hormon kodlayan genlerin klonlanmas? sonucu do?urganl?k, büyüme h?z? bak?m?ndan ideal hayvanlar elde edilebilmi?tir.