Fizikte Temel Kuvvetler

0
39

4390_zko_teardrop-300x197Madde; lepton, mezon ve baryon gibi alt? parçac?klar?n (kuantumlar?n) birle?mesiyle olu?urken fizikte dört temel kuvvetin birinin ya da bir kaç?n?n etkili oldu?u görülür. Bu dört çe?it temel kuvvet etkin olduklar? k?s?mlar ve özellikleri anlam?nda birbirinde oldukça farkl?d?r.Bu dört temel kuvvet:
1-) Kütle-çekim Kuvveti
2-) Zay?f Nükleer Kuvvetler
3-) Elektromanyetik Kuvvetler
4-) ?iddetli Nükleer Kuvvetler ?eklindedir.
1-) KÜTLE-ÇEK?M KUVVET?
Yer çekimi kuvvet olarakta bilinir. Kütlesi olan cisimlerin birbirini çekmesinden kaynaklan?r. Bu kuvvet ?iddet olarak en zay?f kuvvettir. A??rl?k bu tür bir kuvvettir. Ve kütlelere etki eder. Etki alan? yani menzilleri sonsuzdur. Fakat uzakl?k artt?kça azal?r. Gündelik ya?amda herhangi iki kuvvetin birbirine uygulad??? kuvveti yeterli hassasiyetle ölçmek günümüz teknolojisiyle oldukça zordur. Örnek olarak Newton’un genel çekim kanunu: F=G.m.M/R² burada m, birinci cismin kütlesi M, ikinci cismin kütlesi R, cisimler aras?ndaki uzakl?k ve G evrensel çekim sabitidir.
2-) ZAYIF NÜKLEER KUVVETLER
?smi zay?f kuvvet olmakla birlikte kütle-çekim kuvvetinden 10 üzeri 32 kat daha büyüktür. Fakat di?er kuvvetlere oranlad???m?zda oldukça zay?ft?r. Bu kuvvet lepton, mezon ve baryon gibi elemanter parçac?klara etki eder. Ayr?ca çekirdeklerin karars?z olmas?ndan da bu kuvvet sorumludur. Etki etti?i parçac???n bozunmas?na sebep olur. Menzili oldukça k?sad?r. Örnek olarak beta bozunumu gösterilebilir.
3-) ELEKTROMANYET?K KUVVETLER
?sminden de anla??ld??? gibi elektrik ve manyetik kuvvetten kaynaklan?r. Elektrik kuvveti yüklü parçac?klar?n birbiri ile etkile?meyle, Manyetik alan kuvveti ise bu yüklü parçac?klar?n hareket etmesiyle olu?ur. Zay?f kuvvetlerden [10 üzeri 4] defa daha büyüktür. Kütle çekim kuvvetinde oldu?u gibi menzilleri sonsuzdur. Örnek olarak Lorentz kuvveti gösterilebilir. F=qE + qv x B