Templates by BIGtheme NET
Anasayfa » Genel » Endüstri Mirası Bir Yapı: Hasanpaşa Gazhanesi

Endüstri Mirası Bir Yapı: Hasanpaşa Gazhanesi

4390_zko_teardrop-300x197Hasanpaşa Gazhanesi; İstanbul’da yer alan diğer tüm gazhaneler gibi endüstri mirası yapılardandır. Osmanlı’’nın modernleşmesi sırasında inşa edilen bu yapılar, günümüzde ne yazık ki işlevini yitirdiğinden birer harabe olarak karşımıza çıkmaktadır. Hasanpaşa Gazhanesi, İstanbul’un Kadıköy semtinde yer alan tescilli bir endüstri yapısıdır. Anadolu Yakası’nın en eski sanayi tesislerinden biri olan bu gazhane, Osmanlı endüstriyel mirasının erken dönem örneklerinden biridir.1800′lü yıllarda Anadolu Yakası’nda ortaya çıkan gaz talebini karşılamak üzere Hasanpaşa’da yeni bir gazhane daha yapılması kararlaştırılmıştır. Gazhanenin işletmesi, 1 Ağustos 1891 yılında 50 yıl süre için Parisli bir sanayici olan mühendis Charles George’a verilmiş ve yapı 1892 yılında hizmete girmiştir. Hasanpaşa Gazhanesinin işletme sözleşmesi 1924 yılında 50 yıl için tekrar yenilenmiştir. Kadıköy-Üsküdar ve Anadolu Yakası Havagazı Şirketi, 1926′da Yedikule Gazhanesini de satın almış ve şirket daha sonra işletme imtiyazlarını ve tesislerini 1931 yılında İstanbul Elektrik Şirketi’ne satmıştır. İstanbul Elektrik Şirketinin millileştirilmesinden sonra ise havagazı şirketi ayrılarak 1937-1944 yılları arasında faaliyetlerine tek başına devam etmiştir. Ne var ki, zarar eden bu şirket devlet tarafından satın alınarak 1945 yılında İstanbul Belediyesi Elektrik Tramvay Tünel İdaresi’ne (İETT) bağlanmıştır. Hasanpaşa Gazhanesi’ne zaman içinde yeni fırınlar eklenmiştir. Gazhanenin gelişmesi ile o dönemde, Anadolu Yakasında ihtiyacının üzerinde bir gaz üretimi elde edilmiş ve önemli bir kömür tasarrufu da sağlanmıştır. Sonraları gaz talebinin azalması nedeniyle Hasanpaşa Gazhanesinin faaliyetine 13 Haziran 1993′de son verilmiştir.

Türkiye’nin en önemli endüstriyel kültür miraslarından biri olan Hasanpaşa Gazhanesinde üretimin durmasıyla İstanbul’da türünün son örneklerinden olan yapı maalesef kaderine terk edilmiştir. Çünkü yapının bir endüstri yapısı olmasının yanı sıra 19. yüzyıl teknolojisi ile kurulmuş bir sanayi yapısı olmasınında önemi büyüktür. Zaman içinde gazhanenin gazometreleri sökülüp satılmış ve bunu takip eden süreçte bilinçsizce de olsa yapı hurda deposu ve çöplük haline getirilmiştir. Gazhane binası daha sonraki dönemlerde kömür deposu, otobüs garajı, İETT deposu olarak kullanılmış ve 1994 yılında kalan parçaları da sökülmek üzereyken, SİT alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Hasanpaşa mahalle sakinleri ve meslek odaları, 1996 yılında ilk kez bir araya gelerek alanın yeniden kullanımı için çalışmalar yapmışlar ve bu çalışmalar sonucunda da alanın kültür merkezi ve yeşil alan olarak değerlendirilmesini önermişlerdir. İstanbul Büyükşehir Belediyesiyle yapılan görüşmeler sonucunda, İTÜ Mimarlık Fakültesi’nin alan için bir proje hazırlanmasına karar verilmiştir. Gülsün Tanyeli, Kani Kuzucular, Yıldız Salman, Sevim Aslan ve Deniz Aslan’dan oluşan ekip tarafından hazırlanan Avan proje sponsor bulunamadığı için uygulamaya geçememiştir.

Cevapla


Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. Türkiye'nin En Kapsamlı Haber Portalı - Güncel ve Tarafsız Haberler İçin Her Gün Ziyaret Ediniz.