Burnun Yapısı ve Koku Almanın Canlılar İçin Önemi

0
42

4390_zko_teardrop-300x197?nsan kokusu her zaman ayn? de?ildir. ?çinde bulundu?umuz duruma göre kokumuz sürekli de?i?mektedir. ?nsan vücudunda salg?lan kokular bizim psikolojik durumumuza ve fizyolojik hareketlerimize göre de?i?kenlik gösterir. Çünkü; bir insan üzüldü?ünde ya da sevindi?inde vücutlar?nda salg?lanan maddeler farkl?l?k göstermektedir. ?nsan vücudundaki hormonlar?n içinde bulunulan duruma göre salg?lanma h?z? de?i?mektedir.Koku hayvanlar aleminde bir haberle?me arac? olarak kullan?lmaktad?r. Ayn? tür içinde bulunan hayvanlar koku yard?m?yla birbirlerini bulmaktad?r. Birbirlerini bulan bu ayn? tür hayvanlar nesli devam ettirmektedir. Koku sayesinde anneler yavrular?n? bulmakta ve di?er yavrulardan ay?rt etmektedir. ?nsanlarda da kendine has koku bulunmaktad?r. Her insan?n kokusu farkl?d?r. Bu genetik ile aç?klanmaktad?r. Ancak insanlar?n koku alma e?i?i fazla yüksek olmad???ndan birbirlerinin kokular?n? almakta zorlan?rlar. Koku  alsalar bile di?er bir insandan ay?rt edecek ?ekilde s?n?fland?r?lamaz.
Nesnelerin molekülleri havaya kar??maktad?r. Koku bu hava ile birlikte burnumuza gelmektedir. Canl?lar?n koku almas?n? sa?layan koku epitelleri vard?r. Koku epitellerinin geni?li?i canl? türlerine göre de?i?mektedir. Koku epitelleri geni? olan canl?lar koku almada daha duyarl?d?r. Buna örnek olarak köpekler verilebilir. Koku epitellerimiz burun bo?luklar?nda bulunmaktad?r.Kaplad??? alan burun bo?luklar?n?n yakla??k %4′ü kadard?r.
Burun içinde mukus epitelleri bulunmaktad?r. Koku veren maddeler burun içindeki reseptör moleküllerle reaksiyona girmektedir. Reaksiyona giren moleküller hücre zar?n?n geçirgenli?ini etkilemektedir. Bu de?i?im sonucunda impulslar meydana gelmektedir. ?mpluslar beyinde koku alma merkezine ta??nmaktad?r. Burada ipmluslar beyinde incelenmesiyle canl?lar koku almaktad?r.
?nsanlarda koklama epitellerinin bulundu?undan bahsetmi?tik. Genç bir insan?n koklama epitellerinde yakla??k olarak 25 milyon al?c? hücre bulunmaktad?r. Bu hücrelerin ömrü 30 gündür. Sonras?nda yenilenmektedir. Bu hücrelerin her birinde yakla??k olarak 6-8 koku sili bulunmaktad?r. Koku al?c?lar? inan?lmaz özelliklere sahiptir. Koku al?c?lar? sayesinde insanlar yakla??k 10 Bin farkl? kokuyu ay?rt edebilmektedir. Ancak ayn? kokuya uzun süre temas edildi?inde koku alma alg?m?z körelmektedir. Örne?in; yeni badana yap?l?? bir ev dü?ünelim. Eve ilk girdi?imizde yo?un bir boya kokusunu alg?lar?z. Fakat ev içinde bir süre durdu?umuzda art?k bu kokuyu almamaya ba?lar?z. Bu koku bizi rahats?z etmez.