Bağlama Nedir?

0
34

4390_zko_teardrop-300x197Ba?lama sözcü?ünün ilk olarak 18. yüzy?lda kullan?ld??? tahmin edilmektedir. Çalg?n?n ad?n?n, sap?nda bulunan perdelerin ve tellerin ba?lanmas?ndan esinlenerek konuldu?u dü?ünülmektedir. Ba?lama k?saca; armudu and?ran tekne ( gövde), teknenin üzerine yap??t?r?lan gö?üs ve sap k?s?mlar?ndan olu?maktad?r. Gö?üs k?sm?nda bulunan orta e?ik ile sap k?sm?nda bulunan üst e?ik üzerine gerilen teller, yine sap k?sm?nda bulunan burgular yard?m? ile akort edilmektedir. ?lk önceleri kiraz kabu?undan yap?lan tezeneler, günümüzde plastikten yap?lmaktad?r.Ba?lamaya saz da denilmektedir ancak bu yanl?? bir adland?rmad?r. Saz, isim olarak bütün enstrümanlar?n genel ad? olarak kullan?lan bir sözcüktür. Ba?lama, telli sazlar grubunun sadece bir üyesidir, t?pk? ud ve gitar örneklerinin de oldu?u gibi…
Ba?lama ailesi kendi içerisinde çe?itli boyutlarda bulunmaktad?r. Bunlar büyükten küçü?e do?ru; Meydan Saz?, Divan Saz?, Çö?ür (Ba?lama), Bozuk, Cura ve ?kitelli sazlar?d?r.
Meydan Saz?: 12 telli bir çalg? olan meydan saz?na 12 telli de denilmektedir. Bas sesi veren, bam tellerinden daha kal?n olan tellere bambam ad? verilmektedir. Ba?lama ailesinin en bas sesli çalg?s?d?r. Klavyesinin uzunlu?u ve enstrüman?n büyüklü?ü nedeniyle günümüzde kullan?m? azalm??t?r.
Divan Saz?: Meydan saz?n?n bir boy küçü?ü olan divan saz?nda, üçerli gruplar halinde 9 tel bulunmaktad?r. Bas ve dolgun bir t?n?ya sahiptir. Her ne kadar bu iki çalg? ayr? gruplarda olsa da, baz? müzikologa göre; Meydan Saz? ve Divan Saz? ayn? çalg? olarak kabul görmektedir.
Çö?ür ( Ba?lama): Ba?lama ailesinin en s?k kullan?lan çalg?s?d?r. Genel olarak, alt tel grubunda 3, orta ve üst tel gruplar?nda 2’ ?er adet, toplam 7 telli bir çalg?d?r. Perde say?s?,17 ile 22 aras?nda de?i?kenlik gösterebilir. Günümüzde s?k kullan?m?ndan dolay?; ba?lama, k?sa sap ba?lama olarak ta bilinmektedir. Hatta pek çok müzik literatüründe bu isimlere rastlamak mümkündür.
Bozuk: Ege ve Akdeniz bölgelerinde kullan?lan bu çalg?n?n tel ve perde say?s? ba?lama ile ayn?d?r. Yunanistan halk çalg?s? olan Buzuki’den bir fark? olmayan çalg? günümüzde çok nadir olarak kullan?lmaktad?r.
Cura: Ba?lama ailesinin en küçük üyesidir. 3- 4 telli olarak kullan?mlar? mevcuttur.
?kitelli: Anadolu’nun en eski çalg?lar?ndan olan ikitelli, curadan biraz daha büyüktür. Ad?ndan da anla??laca?? üzere 2 telli bir çalg?d?r. Nadir kullan?m? olan, unutulmaya yüz tutmu? çalg?lar?m?zdand?r.
Bunlara ek olarak, Arif Sa?’ ?n ortaya ç?kard???, bas ba?lama; bas gitar telleri kullan?larak daha geni? bir klavye üzerine yerle?tirilen 4 telli bir çalg?d?r. Bozuk düzen olarak çal?nan bu çalg? ayr? bir renk olarak kullan?lmaktad?r. Talip Özkan, Arif Sa?, Orhan Gencebay, Erdal Erzincan, Erol Parlak, ?smail Tunçbilek, ?smet Topçu, ülkemizdeki önemli ba?lama virtüözlerinden baz?lar?d?r.
Keops, Kefren ve Mikerinos piramitlerinin in?as? ve o bölgede ya?anan gizemli olaylar?n s?r perdesi aralan?yor.