Aşık Halk Edebiyatı Nedir?

0
37

4390_zko_teardrop-300x197Baz? a??klar kimi zaman ba?lar?ndan geçen olaylar? eserlerine yans?tmakta ve ç?kar?lan ö?üt ve dersleri eserlerine eklemektedirler. A??k edebiyat?n?n ba?lang?c? incelendi?inde 16. yüzy?lda ba?lam?? oldu?u ve halen günümüzde kadar devam etti?i görülmektedir. 17. yüzy?lda bu edebiyata benzer bir tak?m türevleri meydana gelmi? ancak A??k edebiyat?na dahil edilmemi?tir Çünkü Medrese ve tekke kültüründen yeti?en ki?ilerin eserlerine ço?u zaman divan ?iirinin dil, vezin, mecaz ve naz?m biçimlerini kar??t?rmas? buna sebep olmu?tur.
A??k edebiyat?n?n kökü asl?nda Türk ?rk?n?n ana vatan? olan Orta Asya’ya kadar dayanmaktad?r. Zaten günümüz ve eski ?airlerin (a??klar?n) sazlar?n? ellerine alarak yurdu ve yabanc? topraklar? diyar diyar gezmeleri bu göçebeli?in bir neticesidir. Bu sayede A??k edebiyat? geli?mi? hem toplum nezlinde hem de onu sevenlerin gönlünde bir taht kurmu?tur.Her ne kadar A??k edebiyat? 17. Yüzy?lda zirveye ula?m??sa da 19. yüzy?l?n sonlar?na do?ru etkisini kaybederek gerileme dönemine girmi?tir. A??k edebiyat? güçlü oldu?u dönemlerde yal?n ve sade olmas?na ra?men divan ?iirini bile etkilemi? ve divan edebiyat?na hakim olan baz? ?airler üzerinde etkisini göstererek onlara bir tak?m ilhamlar vermi?tir. Nedim ve ?eyh Galip gibi bir çok Divan ?airi a??kl?k yolunda baz? eserleri olan ki?iler aras?nda yer almaktad?rlar.
A??k halk edebiyat?n?n genel özellikleri incelendi?inde ?airlerin ?iirlerini ve buna benzer yaz?mlar?n? e?er okuma yazma biliyorlarsa cönk ad?n? verdikleri bir defterde biriktirdikleri görülür. A??kl?kta amaç içi d??? bir ve sade olmakt?r. ?iirler icra edilirken halk dili kullan?lmal? halka yabanc? ve uzak cümleler tercih edilmemelidir. Ko?ma, semai, destan, varsa?? tarz?nda nizam ?ekilleri kullan?l?r. ?iirlerin içeri?inde ço?u zaman a?k, ac?, özlem ,sevgi, sava?, gurbet, ayr?l?k gibi hem toplumsal hem de ki?isel ö?eler yer al?r. Naz?m birimi dörtlüktür ve genellikle yar?m ile cinasl? kafiye tercih edilir. ?iirler de yöresellik a??r basmakta ve ?air ?iiri söylerken ço?u zaman önceden haz?rlanmad??? için o anl?k duygularla eserini icra etmektedir. ?iirlerde ço?unlukla te?bih ve te?his yap?lmakta ve ?air hayal ürünü (masal?ms? olaylara) hiç yer vermemektedir. Son olarak ?iirler konular?na göre ayr?lmakta ve bu konular koçaklama, güzelleme, ta?lama ve a??t isimleriyle adland?r?lmaktad?r.
Keops, Kefren ve Mikerinos piramitlerinin in?as? ve o bölgede ya?anan gizemli olaylar?n s?r perdesi aralan?yor.
Türkçe’mizde yanlama olarak bilinen drift olay? ve tekniklerine dair anlat?m ve örnek videolar? bu yaz?da bulacaks?n?z.